Η βυζαντινή περίοδος ήταν ιδιαιτέρως κομβική όχι μόνο για την ελληνική ιστορία αλλά για την παγκόσμια.

Ο Πολιτισμός που εξέπεμπε το Βυζάντιο αποτέλεσε φάρο εξελίξεων. Όμως στο μέσο νεοέλληνα μένει άγνωστο κύτταρο στην μνήμη του.

Η Δρ. Όλγα Κούρτογλου ρίχνει φως σε σκονισμένα από τη λήθη ιστορικά μονοπάτια μέσω του βιβλίου της «Ο Ύστερος Βυζαντινός Πολιτισμός».

Το έργο της Δρ. Όλγας Κούρτογλου φωτίζει μια ιδιαίτερη ιστορική περίοδο

Η καινοτομία του συγκεκριμένου εγχειρήματος είναι ότι βασίζεται στο έργο του Γεωργίου Ακρόπολη  του μοναδικού ιστορικού της Α’ Άλωσης της Κωνσταντινούπολης.

Η κα. Κούρτογλου έχει συγγράψει ένα ιστορικό αριστούργημα που εξυμνεί το μεγαλείο της ελληνικής σκέψης και παράλληλα φανερώνει τις μεγάλες αδυναμίες αυτής της φυλής που δεν είναι άλλες από τα εσωτερικά παιχνίδια επικράτησης. Ωστόσο κυρίαρχο ρόλο διαδραματίζει ο ακλόνητος Πολιτισμός που όχι έμεινε όρθιος αλλά εξελίχθηκε.

Ένα ιστορικό βιβλίο που οι επικρατούσες  γεωπολιτικές συνθήκες το φέρνουν στη ζώνη της επικαιρότητας.

Ένα βιβλίο λοιπόν ακόμη για τον βυζαντινό Πολιτισμό! Για να κάνω λίγο το δικηγόρο του διαβόλου, τι περισσότερο έχει να προσφέρει από όσα έχουν ήδη γραφεί;

«Ένα βιβλίο ακόμη, όπως είπατε και εσείς, που αφορά στη μελέτη του Βυζαντίου. Η διαφορά του έγκειται στο ότι αλλάζει λίγο τα δεδομένα της νεότερης Ελληνικής ιστορίας!  Με τα μέχρι τώρα δεδομένα, πληροφορούμαστε πως η δημιουργία της νεοελληνικής Εθνικής συνείδησης τοποθετείται στο 19ο αιώνα μέσα από την απήχηση των ιδεών του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού. Το βιβλίο που έχετε στα χέρια σας και το οποίο βασίζεται στο έργο του Γεωργίου Ακρόπολη, του μοναδικού ιστορικού της άλωσης του 1204 τοποθετεί την δημιουργία της νεοελληνικής Εθνικής συνείδησης,  στο 1204 χρονιά ορόσημο για την βυζαντινή Αυτοκρατορία. Οι Έλληνες επαναπροσδιορίζουν την εθνική τους ταυτότητα όχι σε σχέση με τους Τούρκους αλλά με τους Δυτικούς αδερφούς τους.

Η αλήθεια βέβαια είναι, ότι τα δύο τμήματα της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, το Δυτικό που αφορούσε στην Ρώμη και το Ανατολικό που αφορούσε στο Βυζάντιο, ποτέ δεν είχανε μία κοινή πορεία, μια κοινή ταύτιση απόψεων ούτε κοινό πολιτισμικό άξονα. Σταδιακά λοιπόν άρχισε η αποξένωση αλλά  και η σύγκρουση των δύο τμημάτων σε πολιτικό, γλωσσικό και θρησκευτικό επίπεδο,

Η άλωση του 1204, έρχεται ως επισφράγισμα της ιδιάζουσας αυτής σχέσης  ανάμεσα στα δύο τμήματα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας».

Αφού όμως λέτε ότι υπήρχαν οι διαφορές, τι προκύπτει  τώρα  ώστε να μεγεθυνθεί το χάσμα και να φτάσουν σε πολεμική σύγκρουση;

Και η θρησκευτική διαίρεση ήταν ένα κομμάτι του παζλ στη διαφοροποίηση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας

«Σας ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση. Αυτό που έρχεται να προστεθεί τώρα είναι ότι χρησιμοποιείται ο όρος Έλληνας χωρίς καμία ιδεολογική προκατάληψη. Μετά την επικράτηση του χριστιανισμού ο όρος Έλληνας ήταν απαγορευτικός. Και  ήταν απαγορευτικός γιατί παρέπεμπε στο αρχαίο παγανιστικό παρελθόν, στην πολυθεΐα Σε αυτό ακριβώς το χρονικό σημείο, ο όρος Ελλην, χρησιμοποιείται για την σύνδεση των Βυζαντινών με το αρχαιοελληνικό παρελθόν. Οι Έλληνες αναζητούν τις ρίζες τους και το κύρος που τους δίνει η ένδοξη καταγωγή τους.

Η βυζαντινή αυτοκρατορία γίνεται αυτοκρατορία των Ελλήνων. Οι Έλληνες διαφοροποιούνται απέναντι στην Ρώμη και είναι ξεκάθαρος πλέον ο ιδιαίτερος χαρακτήρας  των  δύο τμημάτων της  Αυτοκρατορίας. Αυτοί που θέλουν να ανακτήσουν την Κωνσταντινούπολη είναι οι Έλληνες και θέλουνε να την πάρουνε από τους ομόδοξους Δυτικούς αδερφούς τους.

Και εκτός από την πολιτική διαίρεση έρχεται να προστεθεί και η θρησκευτική. Βέβαια, διαφορές ανάμεσα στις δύο εκκλησίες της Ρώμης και της Κωνσταντινούπολης είχαν καλλιεργηθεί και στο παρελθόν, και πολλές φορές έκρυβαν και πολιτικές σκοπιμότητες. Συνετέλεσαν ωστόσο και αυτές  στην δημιουργία αρνητικού κλίματος και βοήθησαν στο να αναπτυχθεί η βάση για την δημιουργία της νεοελληνικής συνείδησης,

Φυσικά  είναι παράτολμο να χρησιμοποιούμε ον όρο Εθνική συνείδηση σε μία εποχή που  τον αγνοεί, ωστόσο η ουσία και η έννοια βρίσκεται ακριβώς  σ αυτό το σημείο: στη συγκρότηση μιας πρώιμης  ελληνικής Εθνικής συνείδησης».

Μάλιστα! Θεωρείται λοιπόν ότι οι βάσεις για τη δημιουργία μιας πρώιμης Εθνικής συνείδησης βρίσκονται σε αυτή εδώ την εποχή, Στο 1204.

«Και όχι μόνο. Σε αυτή την εποχή βρίσκονται και οι ρίζες για την δημιουργία της Μεγάλης Ιδέας, κάτι που θα εκδηλωθεί όπως ξέρουμε αιώνες  μετά! Αυτή η εμμονή όλων των ελληνικών κρατικών μορφωμάτων που είχαν δημιουργηθεί μετά την άλωση του 1204 και διεκδικούσαν να ανακαταλάβουν την Κωνσταντινούπολη μέσα από το σύνθημα Και του χρόνου στην Κωνσταντινούπολη δείχνει ακριβώς αυτό! Ότι οι ρίζες  της Μεγάλης Ιδέας βρίσκονται σε αυτήν εδώ την εποχή! Οι Έλληνες δεν ξεπερνούν ποτέ την απώλεια της Κωνσταντινούπολης! Κατά την προσωπική μου εκτίμηση αν το κέντρο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας παρέμενε στην Νίκαια ή αν θέλετε στην αυτοκρατορία της Τραπεζούντας η εξέλιξη θα ήταν διαφορετική! Και εννοώ βέβαια την άλωση του 1453…δεν λέω ότι θα αποτρεπόταν, αλλά θα γινόταν  με άλλους όρους. Ίσως να μην είχαμε την απώλεια τόσων μεγάλων εδαφών, ίσως να είχαμε μία διαφορετική πολιτική εξέλιξη. Πάντως αυτή η εμμονή να είναι η Κωνσταντινούπολη το κέντρο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας κόστισε πολύ στο νεότερο ελληνισμό και είναι σε όλους γνωστό».

Κατακρίνετε δηλαδή  όλον αυτόν τον αγώνα για την επανάκτηση της Κωνσταντινούπολης

«Δεν κατακρίνω τίποτα. Η ιστορία δεν στήνει δικαστήρια… Δεν προετοιμάζει ετυμηγορίες… κάποιες σκέψεις κάνω βλέποντας  τις πολιτικές εξελίξεις».

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here